Sanıyorum milletçe en sevdiğimiz veya daha doğrusu bakmasını kolay bulduğumuz çiçeklerden biri sardunya. Diğeri de Afrika menekşesi evet doğru bildiniz Bizim evin bahçesinde de renk renk açarlar, yaz aylarında her akşam bana sulaması düşerdi çocukken. Şimdi İstanbul’da bir apartman balkonunda yetiştirdiğim sarduyayı her suladığımda o anılar geliyor aklıma. Evet konuya dönecek olursak sardunya bakımı hakkında bilmeniz gerekenler neler?
Sardunya nasıl bir bitkidir?
Sevgili sardunya anavatanı Güney Afrika olan çok yıllık bir bitki. Doğada 400 civarında sardunya çeşidi bulunabilir. Yani bir kez diktiniz mi mutlu da ederseniz yıllar boyu keyifle çiçek açar. Akdeniz ülkelerinde elinizi nereye çarpsanız sardunya çıkar karşınıza.
Değişik tonlarda pembe, sarı, kırmızı, mor çiçek açar. Kışa dayanıklı olan sardunya bakımı en kolay olan en dertsiz çiçeklerden biridir. Bilimsel adı Geranium sanguineum’dur. Turnagagasıgiller familyasına ait bir tür. Çiçekleri kat kat olabiliyor (katmerli sardunya) veya tek katlı (yalınkat sardunya) olabiliyor.
Sardunya bakımı hakkında bilmeniz gerekenler
Adım adım sardunya bakımı hakkında bilgiler verelim:
- Kışın çok soğuk oluyorsa pek sevinmez. İdeal sıcaklığı 15 derece civarıdır, 7 derece altında uzun süre dayanamaz. Bulunduğu ortam çok sıcak veya çok soğuk olmamalıdır. Bahçede veya balkonda bakıyorsanız kışın kapalı balkona almanızı önerebilirim. Kademeli düşen soğuklarda daha dayanıklı olabiliyor ancak ani sıcaklık düşüşlerinde kesinlikle problem yaşıyor.
- Sardunya ışık sever ama çiçek açarken de hafif gölgeden hoşlanır. Duvar dibine sıra halinde dikebilirsiniz veya gün içerisinde aralıklı güneş gören bir balkonda konumlandırabilirsiniz.
- Sardunya nem sever. Nemsiz yerde yaşayamaz demiyoruz ancak nemli toprakta/ortamda daha mutludur.
- Sardunya sulaması ile ilgili dikkat edilmesi gerekenler genel olarak sulama konusunda yaptığımız öneriler aslında. Tabağında su kalmamalı ve dibi kurudukça sulanması uygundur. Sardunyanın türüne göre sulama ihtiyacı değişir. Yaprakları ve bitkinin gelişimini gözlemleyerek sulama sıklığını ve miktarını ayarlayabilirsiniz. X günde bir sulayın önerisi yapmak pek doğru değildir. Bu tür önerileri izan noktası alabilir ancak kendi bitkinize ve ortamınıza göre karar verebilirsiniz.
- Sardunyayı sabah erken saatlerde sularsanız güneş tepeye gelene kadar kökleriyle suyu iyice çekmiş olur. Sardunyanın büyümesi olumlu etkilenir. Sularken yapraklarını ıslatmamanız önemli. Aksi takdirde külleme gibi problemlere davetiye çıkarmış olursunuz.
- Sardunya beslenmeyi sever ama abartmamak önemlidir. Çiçekli bitkiler için uygun dengeli bir besin kullanabilirsiniz.
- Sardunya saksısı değişimi için mart nisan ayları uygundur. Saksı değişimi yaparken en fazla 1 boy büyük saksıya alınmalıdır. Çok büyük saksıya geçirmek bitkinin köklerinde çürüme gibi sorunlara yol açabilir.
Sardunya nasıl çoğaltılır?
Sardunya vejetatif yani çelikle çoğaltılabilen bir bitkimiz. Sardunya çoğaltmak öyle kolaydır ki benim en sevdiğim “aşırma” yöntemi ile komşudan bir dal koparıp sardunyayı çoğaltabilirsiniz. Yine de sormadan almayın, nezaket önemli 🙂
Sardunyanın dibinden yeni yavrular çıkarsa bu yavruları kökten ayırarak ve yeni saksıya geçirerek de sardunyanızı çoğaltabilirsiniz.
Sardunya yapraktan tutar mı?
Sardunya çoğaltmak için bir diğer yöntem bitkinin dallarından birini temiz bir bıçak ile keserek ayırmak ve direkt toprağa dikmektir. Bir süre sonra kök verir ve kolayca toprağa tutunur.
Sardunya dalı suda köklendirme ile de çoğaltılabilir. 2-3 yaprak olan bir dalı kesip bir çay bardağı suya koyar ve su azaldıkça üzerine su eklerseniz sardunyayı kolayca çoğaltabilirsiniz.
Sardunya tek bir yapraktan bile tutabilir. Güzel sağlıklı bir yaprağı dala bağlandığı yerden kesip suda köklendirmeyi deneyebilirsiniz. Köklenip minik dallar ermeye başlayınca toprağa alabilirsiniz.
Sardunya budaması nasıl yapılır?
Sardunya budaması için en uygun dönem şubat ve mart aylarıdır diyebiliriz ancak elbette mevsime göre karar vermek önemli. Budama yapmazsanız bitki dalları beslemeye uğraşırken çiçek açmayabilir. Sardunya budaması nasıl yapılır?
Fazla uzun olan dalları temiz bir makas veya tercihen budama makası ile keserek budamalısınız. Özellikle pörsümüş, sararmış yaprakları budama zamanını beklemeden budamayı unutmayın. Bu yaprakları budarken dallara veya gövdesine zarar vermeyin. Mutlaka budama makası kullanın. Çekerek almaya çalışmayın.
Ana odunsu gövdeden çıkan dalların gelişimini gözlemleyip ona göre budama yapabilirsiniz. Körpe filizleri bırakıp eski dalları sağlıksız görünen yerlerinden kesebilirsiniz. Budama yaparken dalları diğer dala veya gövdeye bağlandığı yerden kesmelisiniz. Ucunda çubuk gibi dal ucu bırakmamalısınız.
Budama yaptıktan sonra elinizde kalan sardunya dallarını atmayın. Koyun bir miktar suya veya direkt saksıya saplayın ki çoğalsın. Hepsinin köklenmemesi normal, endişelenmeyin.
Sardunyamın yaprakları sarardı ne yapmalıyım?
Sardunya ve daha pek çok bitkinin yapraklarının sararmasının birkaç nedeni olabilir. Dolayısıyla bu sorunun tek bir cevabı yok. Sardunyanın yaprakları sarardıysa sebepleri şunlar olabilir:
- Az sulama
- Fazla sulama
- Drenaj eksikliği
- Aşırı nem
- Fazla azotlu gübre
- Fakir toprak yani az gübre
- Kök çürümesi
- Saksının ufak gelmesi
Gördüğünüz gibi her şeyin azı da fazlası da zarar. Peki Gizem biz bunu nasıl anlayacağız? Her zaman ki gibi önce aşağıdaki listede her şeyi yapıp yapmadığınızı kontrol edip sonra adım adım değişiklik önereceğim.
Sardunyamın yaprakları sarardı ne yapmalıyım?
- Sardunya saksısına küçük geliyor olabilir mi?
- Sardunya sulama yaptıktan sonra tabakta biriken suyu döküyor musun?
- Sardunyayı ihtiyacına göre suluyor musun?
- Sardunya toprağına baktığında bitki çamur gibi taşlaşmış bir toprakta mı yoksa güzel bol, rahat bir toprakta mı oturuyor?
- Sardunyanı kapalı alandan bir anda güneşe çıkarmış olabilir misin? (Yaprakta güneş yanığına neden olur)
- Sardunyayı saksıdan kaldırınca kökleri çok sıkışık mı veya kökler sağlıklı görünüyor mu? (kökler yumuşak-kötü kokulu ve vıcık vıcık görünüyorsa kök çürümesi başlamış olabilir)
- Sardunya yapraklarında hareketli canlılar görüyor musun?
- Sardunya saksısında toprağın üstü beyaz beyaz tuz birikmiş gibi görünüyor mu? (Gübre fazla gelmiş ve/veya kullandığınız su fazla kireçli denilebilir, bol suyla toprağı birkaç kez yıkayın, suyun saksı deliklerinden akıp gitmesine izin verin ve her zamanki yerine koyun)
Bu kontrol listesini tamamladıktan sonra muhtemelen sorun kalmayacaktır. Bitkinizin bakımı ile ilgili bir etkeni değiştireceksiniz de bunu tek tek yapın. Yani hem yerini hem saksısını hem sulama sıklığını aynı anda değiştirmeyin. Bu şekilde hangi faktörden etkilendiğini gözlemleyemezsiniz. Tek tek değişiklikler yaparak hangisinin iyi hangisinin kötü geldiğini tespit edebilirsiniz.
🍃 https://www.instagram.com/evyesili/
🍃 https://www.facebook.com/pg/evyesili/
