Latince ismi: Dieffenbachia 

Anavatanı: Meksika, Güney Amerika ve Batı Hint Adaları

Zehirli midir?: Özsuyu zehirlidir.

Doğal ortamında ve türü gereği çiçekli bir bitkidir ancak iç mekanda bakılanların çiçek açmaması da görülür. Bu konuda çok endişelenmemek gerekir 🙂

👩‍🌾 Genel bilgiler: Ağlayan çiçek olarak bilinen difenbahya Latince ismiyle Dieffenbachia , geniş bir grup çiçekli tropik bitkilere verilen cins ismidir. Anavatanı Meksika, Güney Amerika ve Batı Hint Adaları’dır. İç mekanda gösterişli görünüşü ve daha az aydınlık alanlara adapte olabilmesi sebebi ile sıklıkla tercih edilen difenbahyanın özsuyu zehirlidir ve yenildiğinde dilin şişmesi ve konuşma güçlüğü gibi sorunlara sebep olabilir. Bu sebeple küçük çocuklu ve evcil hayvanlı evlerde dikkatli bakılmalıdır. Erişemeyecekleri yerlerde konumlandırılmalıdır. Şüphelenildiğinde derhal doktora veya veterinere başvurulmalıdır.

Difenbahya ismini Viyana Botanik Bahçesi yöneticisi Heinrich Wilhelm Schott’un baş bahçıvanı Joseph Dieffenbach’tan (1796–1863) almıştır. 

Difenbahya türleri arasında Dieffenbachia sequine, Dieffenbachia oerstedii, Dieffenbachia maculata ve Dieffenbachia amoena gibi türler vardır. Araceae ailesine aittir. Aroidler alt familyasında yer alır. 

☀️ Işık: Filtreli güneş ışığı difenbahya bakımı için yeterlidir. Pek çok tropik türde olduğu gibi direkt güneş ışığı almaktan hoşlanmaz, yapraklarına direkt ışık düşerse güneş yanığı meydana gelebilir. Orta ışıkta mutludur. Daha az ışık alan ortama da adapte olabilir ancak ışık kesinlikle gereklidir yani ışıksız da yaşayabilir gibi düşünülmemelidir. Kış aylarında mutlaka ışığa biraz daha yaklaştırılmalıdır zira camdan gelen ışık oranı azalacaktır. Her tarafının yeterince ışık aldığından emin olmak için bitkiyi ayda bir 15 derece döndürmek gerekir. Sürekli tek taraftan ışık alması büyümesinde dengesizliğe sebep olabilir. Az ışıkta da büyüyebilir ancak ışık azaldıkça büyüme hızı yavaşlar. 

🌑 Toprak: Lifli ve iyi havalandırılmış toprağı çok sever. Toprak karışımının drenajı iyi olmalıdır. Yeşil yapraklı bitkiler için bir torf uygun olacaktır. Satın alınan torf karışımına perlit veya dere çakılı gibi toprakta hava kanalı açmaya yardımcı olur. Arada bir çubuk ile toprak hafifçe çapalanır gibi havalandırılmalıdır aksi takdirde çöker ve kökler havasız kalır.

💦 Sulama: Büyüme döneminde düzenli sulama ve nemli toprak ister. Bitkinin büyüklüğüne göre sulama yapmak önemlidir. Kışın sulama azaltılmalıdır zira su ihtiyacı fotosentez hızının azalması ile birlikte azalır. Yaşanan sorunlar genellikle fazla sulamadan kaynaklıdır. Toprağı hafif kurudukça sulamak önerilir. Fazla sulamadan ziyade az sulama geri dönüşü olan problemler yaratır. Dinlendirilmiş su veya içme suyu kullanılabilir. Çeşme suyu çok sert değilse tercih edilebilir.  

🌡 Sıcaklık ve Nem: 15-26 derece arasında çok mutludur. Bu derece altında büyüme yavaşlar veya durur. 5 derecenin altından hoşlanmaz. Diğer bitkilerde de olduğu gibi ani ısı düşüşü veya artışı da kötü etkiler. Yavaş yavaş azalan sıcaklıklara adapte olabilir ama ani düşüşler donmasına, çürümesine neden olabilir. Üşüdüğünde alt yapraklarını dökmesi sıradan bir durumdur. 

Havadaki nem oranı %60 civarındaysa acayip mutlu olur. Nemi çok sever. Kuru havalarda yaprak kenarları ve uçlarında kurumalar görülebilir. Hava nemlendirici cihazlar kullanılabilir, kaloriferlere suluk asılabilir ve etrafta buharlaşması için su bırakılabilir. Yapraklara fısfıslama yapmayı ben önermiyorum zira ani nem artışı sağlıyor ancak kısa süreli çözüm sunuyor. Üstelik ortama yeterince havadar değilse mantar ve diğer hastalıklara da davetiye çıkarıyor.

🧪   Gübre: Büyüme döneminde yeşil yapraklı bitkiler için bir sıvı besin 4-6 haftada bir sulama suyuna eklenebilir. NPK oranı 20-20-20 olan dengeli bir besin uygun olacaktır. Kış aylarında besin verilmesi durdurulmalıdır. Ancak yapay ortamda yani evimizde bakarken aktif büyüme devam ediyorsa besin verme sıklığı azaltılarak Eylül-Mart arasında da az miktarda besin verilebilir. Daha aydınlık yrde bakılan difenbahyaların besin ihtiyacı daha sık olur.

📆  Saksı değişimi: Genelde yılda bir toprak karışımı değişimi önerilir. Saksıyı büyütmek her zaman gerekli değildir, sadece toprak karışımı değişimi de yapılabilir ve saksı büyütmeye bitkinin büyümesine göre karar verilmelidir. Bitkiyi topraktan çıkarmak, çürümüş-kurumuş kökleri temizlemek, kalıplaşan kökleri yavaşça gıdıklayarak açmak ve yeni toprak karışımı ile dikim yapmak gerekir. Delikli saksı kullanmak çok önemlidir. Hem sulama hem de saksı değişimi konusunda faydası vardır. Saksı deliklerinden kökler görülüyorsa saksı değişim zamanı gelmiş demektir. Saksı değişiminden sonra difenbahya biraz strese girebilir, 1-2 yaprak dökebilir, yeni çıkan yapraklarda form bozukluğu veya sararma görülebilir. Adapte olması için zamana ihtiyaç vardır. Bazen adaptasyon 1 ay kadar sürebilir. Bitki baharı bekleyebiliyorsa tercihen Mart-Nisan gibi sabah saatlerinde saksı değişimi yapılmalıdır. 

✂️  Çoğaltma: Saksı değişimi yaparken anne bitkinin yanından çıkan yavrular ayrılarak çoğaltma yapılabilir. Ayrılan yavruda en az 3-4 yaprak ve güzel köklenme olursa adapte olması daha hızlı olur. 

Yaşlı difenbahya bitkilerinin gövdesi de uzar ve tepede yaprak öbeği görülür. Bu bitkilerde tepedeki yapraklı bölüm 10-15 cm gövde bölümü ile birlikte kesilebilir ve suda veya toprakta köklendirilebilir. Altta kalan bölümü nadiren sulamak gerekir zira yaprak kalmayacağı için fotosentez az olacaktır. Altta kalan bölümde zamanla yeni sürgünler görülecektir.

Gövdesi iç içe geçmiş halkalar ve bu halkalara dağılmış nokta gibi görünen bölümleri vardır. Birkaç halka ve nokta içeren bir bölüm kesilerek nemli toprak karışımına yatay yatırılarak da köklenmesi sağlanabilir ancak yavru ayırma ve keserek suda veya toprakta köklendirme başlangıç seviyesindeki yetiştiriciler için daha garantilidir. 

Difenbahya sorunları:

📝 Sorun: Difenbahya yaprakları aşağı eğiliyor/sönük görünüyor/sararıyor neden?

Difenbahya toprağının fazla kurumasından hoşlanmaz. Sulama her zaman toprağa parmak batırılarak kontrol ile yapılmalıdır. Parmağın ilk boğumuna kadar batırıldığında kuruysa sulama yapılmalıdır. Yaprakları aşağı eğilmesi genelde sulama stresidir. Kuruysa az sulama ıslaksa fazla sulama belirtisi olabilir. Az ışık veya soğukta da benzer tepki verir.

Sararma da genelde sulama sorunudur ancak az ışıkta da görülebilir. Arada bir yaşlı yaprağın sararması çok normaldir. Ancak yüksek oranda sararma köklerin suda kalıyor olabileceğini akla getirmelidir. Yapraklardan sararanların %50’den fazlası sararınca o yaprak kesilmelidir.

👩‍🌾 Çözüm: Toprak kontrol edilmeden sulama yapılmamalıdır. Su miktarınız az olsa dahi toprak karışımı havadar değilse, drenajı yüksek değilse, saksı delikli değilse kökler su içinde kalıyor olabilir. Arada bir toprak çubuk ile çapalar gibi havalandırılmalıdır. Toprak çamurlaşmışsa mutlaka yeni ve kuru toprağa alıp dikilmelidir. Kendine gelmesi için zaman verilmelidir.

İlgili yazı: Bitkilerde kök çürümesi nasıl önlenir?

📝 Sorun: Difenbahya yaprakları uçları kuruyor neden?

👩‍🌾 Çözüm: Sulama düzensizliği olabilir. Uzun süre toprak kuru kalıyorsa bu şekilde tepki verebilir. %60 civarı nem isteyen ancak biraz daha az neme de adapte olabilen difenbahyanın yaprak uçları çok kuru ortamda yaprak ucu kuruması şeklinde tepki verebilir. Nem artırılmalıdır. Yaprak ucu kahverengi bölümler budanacaksa mutlaka birazcık kahverengilik kalacak şekilde budanmalıdır. Yeşil yerden kesilirse yaprak kendini yeniden kurutur.

📝 Sorun: Difenbahya yaprak zararlıları problemleri nasıl geçer?

🕷👩‍🌾 Çözüm:  Difenbahya kırmızı örümcek ve unlu bitlerin de sevdiği bitkilerdendir. Kırmızı örümcek akarları küçüktür ve görülmesi zordur, ancak benekli, sararmış yapraklar kırmızı örümcek belirtisidir. Akarlar yaprakların alt kısımlarında toplanır ve istila yoğunsa, yapraklar arasında ince ağlar görürsünüz. Yapraklar ağ ile dolanmış olabilir. Örümcek akarlarından kurtulmak için sulama zamanı geldiğinde yaprakların alt tarafına tazyikli su püskürtün veya 1 litre suya 1-2 damla arapsabunu veya sirke veya dezenfektan veya saf alkol karıştırıp nazikçe pamuklu bir bezlesilin. Yine neem ağacı yağı doğal bir böcek ilacı olarak yaprakları silmek için kullanılabilir.

🕷👩‍🌾 Çözüm:  Unlu bitler, bitkinin gövdelerinde veya yapraklarında küçük kabarık beyaz tortular gibi görünen, yapışkan ve hareketli bitki özsuyu emici böceklerdir. Onlardan kurtulmak için bitkiyi bir duş başlığıyla tazyikli suyla yıkayabilirsiniz. Yapışmış halde olanları cımbızla toplayabilirsiniz. Pamuklu çubuğu oksijenli suya batırıp pıt pıt böceklere dokundurmak ve neem ağacı yağı ile aynı işlemi yapmak veya 1 litre suya 3-4 damla neem ağacı yağı damlatıp püskürtmek de önerilmektedir. Yine Arap sabunu, saf alkol veya aromasız dezenfektan ile silinebilir. 

📝 Sorun: Difenbahya gövdesi çok uzadı ama az yaprağı var neden?

👩‍🌾 Çözüm: Difenbahya büyüdükçe yani yaş aldıkça halkalı gövde bölümü uzar ve buradaki gözler uyumaya meyillidir. Tepede yaprak bölümü görülür. Altlarda da yaprak ve sürgün çıkmasını teşvik etmek için uzamaya başladığında tepe kısmı kesilebilir ve çoğaltmak için kullanılabilir.

Ev Yeşili – Gizem Aydoğan

🌿 www.gizemaydogan.com

🌿https://www.youtube.com/c/evyesili

🌿https://www.instagram.com/evyesili/