Afrika menekşesi. Mor, mavi, pembe, beyaz canlı renklerde çiçek açan ve tüm yıl çiçekli kalabilen müthiş bitkiler. Latince adı Saintpaulia olan Afrika menekşesi bir cinstir ve bu cinse ait 6-20 arasında gerçek tür bulunur. Afrika menekşesi bakımı ile ilgili bilmeniz gereken tüm bilgileri derlemeye çalıştım.

Önce geçmişi 🙂

Afrika Menekşesi tropikal doğu Afrika’nın sisli bulutlu ormanlarından gelir. Saintpaulia adını Tanzanya’dan Almanya’daki botanikçi babasına Afrika menekşesi tohumları gönderen Baron Walter von Saint Paul-Illaire’den alır. Gerçek türler 6-20 arasındadır ancak yüzlerce alt tür ve melez menekşe geliştirilmiştir.

Afrika menekşesi köpekler ve kediler için de zehirli değildir. Evcil hayvanı olanlar keyifle ve rahatlıkla Afrika menekşesi bakabilir.

Gelelim Afrika menekşesi bakım detaylarına…

Afrika menekşesi bakımı

Işık ihtiyacı:

Afrika menekşesi aydınlık sever ancak asla direkt güneş ışığı istemez. Direkt güneş ışığı Afrika menekşesi yapraklarını yakar. 18-24 derece arasındaki sıcaklıkta en iyi gelişimini gösterir. 32 dereceye kadar dayanabilir ve 10 derece sıcaklık altında maalesef ölür.

Nem ihtiyacı:

Afrika menekşesi nem ihtiyacı genellikle sorun olmaz. Evin içerisindeki nem genelde uygundur. Ancak kalorifer yakılan soğuk kış ve klima kullanılan sıcak yaz günlerinde evdeki nem azalacağı için kaloriferlere suluk konulabilir, nem cihazı kullanılabilir veya dekoratif bir tabak içerisine taşlar ve biraz su koyarak nemi artıran bir yöntem deneyebilirsiniz.

Soil Recipes | African violets, African violet care, Succulent soilAfrika menekşesi toprağı:

Afrika menekşesi toprağı için ideal tercih “topraksız” olmalıdır. Fazla yoğun olmayan, havanın kökler etrafında dolaşabilmesini sağlayan bir tür torf kullanılmalıdır. 1 ölçü Turba yosunu ( spagnum peat moss), 1 ölçü vermikülit ve 1 ölçü perlit ile kendi Afrika menekşesi toprağınızı elde edebilirsiniz. Satılan Afrika menekşesi toprağına dikkat etmek gerekir. Kalitesiz ve ucuz topraklar vadettiği sonucu vermez. Perlit oranı az ise hazır Afrika menekşesi toprağı içine yarım ölçü perlit ekleyebilirsiniz.

Afrika menekşesi sulama:

Hemen her bitkide söylediğim gibi delikli saksı kesinlikle önemlidir. Afrika menekşesi oda sıcaklığında su ister. Toprağın üstüne parmaklarınızda dokunun. Kuru ise sulama yapabilirsiniz. Yine de emin değilseniz yapraklarını kontrol edin. Yapraklar yumuşak ve toprağı kuru ise kesinlikle suya ihtiyacı vardır. Yapraklar yumuşak ve toprak ıslak ise fazla sulama belirtisi veya yanlış toprak kullanımıdır. Fazla suladıysanız hasarlı yaprakları temizleyin, sulamayı durdurun. Toprağından emin değilseniz verdiğim ölçülerde karışım kullanarak bir toprak hazırlayarak toprak değişimi yapabilirsiniz.

Afrika menekşesi yapraklarına ASLA fısfıs yapmayın aksi takdirde renk kaybına neden olabilir. Peki yapraklara değdirmeden sulama yapmak mümkün mü? Alttan sulama yaparak yaprakların ıslanmasını önleyebilirsiniz. Bir kaseye su koyun ve saksıyı 10 dakika su içinde oturtun. Deliklerden fazla suyun akmasına izin verin. Saksı tabağına koyduktan 1 saat sonra da tabakta biriken suyu dökün. Alttan sulamanın tek dezavantajı sudaki mineraller ve tuzun toprakta birikmesi ve beyaz görünmesidir. Arada sırada deliklerden iyice su çıkana kadar üstten su dökmeye devam ederseniz fazla minerallerden arındırabilirsiniz. Toprakta beyazlaşma oluyorsa hafifçe kazıyarak beyazlıkları toplayıp atabilirsiniz.

Afrika menekşesi gübresi:

Afrika menekşesinin sağlıklı ve yıl boyu çiçekli kalabilmesi için gübre önemlidir. Afrika menekşesi gübresini paketin arkasındaki direktiflere uygun olarak vermek gerekir.

Afrika menekşesi saksı değişimi:

Her bitkide olduğu gibi bitkinin köklerinde sorun varsa ölmek üzereyse, fazla sulamadan kökler çürüdüyse, toprakta istenmeyen böcekler dolaşıyorsa saksı değişim zamanı beklenmeden toprak değiştirilebilir.

Afrika menekşesinin sağlıklı kalabilmesi için yılda 1-2 kez toprağının değişmesi gerekir. Saksı büyütmek her zaman gerekli değildir yani her toprak değişiminde saksıyı büyütmeyin. Genelde menekşeler ömürleri boyunca aynı boyda saksıda kalabilir. Afrika menekşesi saksı değişim zamanı alttaki yaprakların dökülüp alt kısmın kel kaldığı zamandır. O zaman menekşeyi saksıdan çıkarın. Kötü yaprakları keskin ve steril bir makas ile dibinden kesin. Köklerin bir kısmını budayın. Menekşeyi toprağa dikin. Üstüne yeni toprak ekleyin ve çıplak boynunu yani yaprakların döküldüğü alt gövdeyi yeni toprakla kapatın. Saksı değişimi sonrasında yeni yapraklar çıkarana kadar normalde suladığınızdan daha az sulama yapmanız gerekir.

Afrika menekşesi çiçek açtırma

Afrika menekşesi çiçek açtırmak için teşvik etmek gerekir. Zamanı geçen çiçekleri koparırsanız yeniden çiçek açacaktır. Afrika menekşesi çiçek açmıyor ise muhtemelen yeterince ışık almıyor, fazla sulanıyor veya fazla ışık alıyor demektir.

Afrika menekşesi çoğaltma

Afrika menekşesi pazardan aldım 1 tane evde geldim 1000 tane gibi bir bitkidir. Çoğaltılması öyle kolaydır ki onlarca menekşeniz olabilir. En ideal zaman bahar aylarıdır ancak yıl boyunca da yapılabilir zira zaten evimizde doğal ortamında olmadığından mevsimi tam olarak anlayamayabilir. 🙂

Evde bakılan bitkilerde genellikle durum budur. Yapay ortamda doğada olduğundan biraz daha farklı davranırlar.

Yaprak çeliği ile çoğaltma:

Taze olgun bir yaprağı dibinden kesin.

Yaprak sapını keskin ve steril bir bıçak ile (jilet kullanılabilir) 45 derecelik açıyla verevine kesin.

Ufak bir saksıya menekşe toprağı ve dilerseniz kök hormonu koyun ve yaprağın sapının tamamını saplayın.

Sulayın ve üzerine şeffaf bir poşet geçirin. Adeta bir sera oluşturmuş olacaksınız. Direkt güneş almayan aydınlık bir yere koyun. Yapraktan kökler çıkacak ve 1 ay içerisinde minik menekşe yaprakları görünmeye başlayacaktır. Yeni saksıya ve toprağa 2-2,5 ay sonra alabilirsiniz.

Suda köklendirme ile çoğaltma:

Afrika menekşesi suda köklendirme ile çoğaltılabilir. ANCAK yaprak asla suya değmemelidir. Sadece kök suda olmalıdır. Bu sebeple bir kavanoza ya da bardağa su koyabilir, üzerine streç film geçirebilir ve minik bir delik açarak yaprak sapını içine sokabilirsiniz. Sap suya değerken yaprak ıslanmayacaktır. Bir şişe de kullanabilirsiniz. 4-5 cm kök oluştuktan sonra toprağa alabilir ve gelişmesini izleyebilirsiniz.

Afrika menekşesi hastalıkları ve sorunları:

Afrika menekşesi yaprakları nasıl temizlenir?

Ölmüş yaprakları koparın ve geçmiş çiçekleri temizleyin. yapraklarda biriken tozları bir fırça ile temizlemelisiniz. Aksi takdirde yeterli fotosentez yapamaz.

Afrika menekşesi çiçek açmıyor, yaprakları dar ve uzun neden?

Yeterince ışık almıyor ve ortam sıcaklığı soğuk anlamına gelir.

Çözüm: direkt güneş almayan daha aydınlık bir yere yerleştirin. Sıcaklığın 18-24 derece arasında olacağı bir odada konumlandırın.

Afrika menekşesi yaprakları solgun ve beyazlamalar veya renk kaybı var neden?

Çok fazla ışık alıyor demektir.

Çözüm: Daha az ışık alan bir yerde konumlandırın.

Menekşem solgun ve toprak nemli olsa bile yapraklar aşağı doğru solmuş gibi görünüyor neden?

Fazla sulama, kötü drenaj ve köklerin suda kalması sebebiyle kök çürümesi olabilir.

Çözüm: Drenajı iyi delikli bir saksıya alın.

Asla tabakta su kalmasına izin vermeyin.

Kökleri yumuşak, kahverengi ve çürümüş görünüyorsa kök çürümesi sebebiyle ölmek üzere demektir. Sağlıklı yaprağı varsa çoğaltmayı deneyin. Bitki ancak bu şekilde kurtulabilir.

Afrika menekşesi yapraklarında noktalar var

Neden: Yapraklarda su damlaları sebebiyle yanma görülmüş olabilir

Çözüm: Dipten batırma yöntemi ile sulayın, yapraklara su değdirmeyin.

Solgun yapraklar, büyüme ve çiçeklenme olmaması

Neden: Vitamin eksikliği, gübreleme yapılmaması

Çözüm: Düzenli Afrika menekşesi gübresi kullanmaya başlayın

Sıkışık görünüm ve yapraklarda paslı görüntü

Neden: Fazla gübreleme

Çözüm: yapraklara değdirmeden bolca su dökerek gübre fazlasının deliklerden akmasını sağlayın. Bir nevi toprağı yıkama işlemi yapmalısınız.

Verdiğiniz gübre miktarını veya sıklığını azaltın.

Ev Yeşili